Het ritueel
De rituelen rond een gevecht
De hoofdband, de armbanden, de buiging bij elke hoek, de dans voor de leraar en de muziek van riet en trom: wat een Muay Thai-gevecht omkadert, en waarom.
Kies een avond aan de ring ↗Kort antwoord
Voor een Muay Thai-gevecht betreden vechters de ring met een mongkhon-hoofdband en vaak pra jiad-armbanden, waarna ze de wai khru ram muay uitvoeren: ze cirkelen door de ring, buigen bij elke hoek en dansen een persoonlijke sequentie die hun leraren eert. De sarama, gespeeld op een rieten fluit, een paar klong khaek-trommen en de ching-cimbalen, begeleidt dit, en de muziek versnelt zodra het gevecht begint. Een geproduceerde card kan deze stappen op zijn eigen manier ensceneren.
Waarom het ritueel ertoe doet
Wai khru is een Thais begrip dat in vrijwel elke Thaise uitvoerende kunst terugkomt, van klassieke muziek en khondans tot de vechtkunsten. De uitdrukking wai khru ram muay bestaat uit vier Thaise woorden. Wai is de begroeting met de handpalmen tegen elkaar, khru komt van het Sanskriet guru, wat leraar betekent, ram is dans in klassieke stijl en muay is boksen. Samen betekenen ze ongeveer: krijgsdans als eerbetoon aan de leraar. In de kern drukt de ceremonie respect uit voor autoriteit, dankbaarheid voor kennis en eerbied voor traditie, nog voordat er één stoot wordt uitgedeeld.
De mongkhon
De mongkhon is de hoofdband die een vechter de ring in draagt, en het woord roept de betekenis op van heilige geest, geluk en bescherming. Volgens traditie komt hij van de trainer, die hem overhandigt zodra hij besluit dat de vechter de naam van de gym kan dragen; zo wordt hij gedragen als eerbetoon aan de gym. Wanneer het ritueel voor de wedstrijd eindigt, tilt de trainer hem vaak weg en legt hem in de hoek neer als talisman. Veel vechters, boeddhistisch of niet, vragen een monnik hun mongkhon te zegenen voor een gevecht.
De pra jiad
De pra jiad is een armband die om de bovenarm wordt gebonden. Vroeger werd hij gegeven voor zelfvertrouwen en geluk, en meestal gemaakt door een naast familielid. De oorsprong ligt op het slagveld: Thaise krijgers kregen bij hun vertrek van huis een stuk kleding van hun moeder, meestal een sarong, en bonden dat om hun arm zodat ze veilig zouden thuiskomen. Sommige vechters dragen er één, sommige twee. Traditioneel werden de banden hoog bewaard, omdat men dacht dat eroverheen stappen of ze laten vallen hun kracht wegnam.
De wai khru
Bij het betreden van de ring lopen vechters er tegen de klok in, stoppen in elke hoek om te bidden en buigen drie keer het hoofd, als groet aan de Boeddha, de Dharma en de Sangha. In de tijd dat vechters voor koninklijk gezelschap optraden, bracht het ritueel ook eer aan de koning. Voor een toeschouwer is het de rust voor de wedstrijd: het publiek komt tot bedaren, de muziek vertraagt en elke vechter neemt de maat van de ring die op het punt staat zijn werkplek te worden.
De ram muay
Dan volgt de ram muay, een reeks bewegingen die naar verluidt op Hanuman is gebaseerd. De dans is persoonlijk, varieert van zeer complex tot zeer eenvoudig en eert de leraar, de ouders en de voorouders van de vechter. Omdat de passen per vechter verschillen, verraadt de dans vaak wie hem heeft getraind en waar hij vandaan komt. De ram muay wordt altijd op muziek uitgevoerd, die de bewegingen hun ritme geeft.
De sarama-band
Sarama is de melodie die bij het voorgevechtsritueel wordt gespeeld; de muziek die tijdens het gevecht doorgaat, heet phleng muay. Er spelen maximaal vier musici. De leider is de pi, een houten rietinstrument met een viervoudig riet en een uitlopende klankbeker. Twee spelers bespelen een paar klong khaek-trommels, één als mannelijk en één als vrouwelijk beschouwd, en laten hun ritmes in elkaar grijpen. Een vierde houdt de maat op de ching, kleine bekkencymbalen. Voor het ritueel is het tempo langzaam en statig; zodra het gevecht begint, stijgt het mee met de actie.
Wat u die avond in het oog moet houden
Op een geproduceerde kaart kan het per gevecht verschillen hoeveel van het ritueel u te zien krijgt. Let bij de entree op de hoofdband en de armbanden, de wandeling langs de touwen en de buiging in elke hoek, en luister naar het moment waarop de muziek van tempo verandert als het gevecht begint. Als een trainer de hoofdband afneemt en in de hoek legt, is het ritueel voorbij en staat het gevecht op het punt te beginnen. Niets ervan hoeft uitgelegd te worden om ervan te genieten, maar weten wat het betekent maakt de minuten voor de bel veel interessanter.
Lees verder: Je eerste gevecht bekijken
Bronnen